بروزرسانی جدید یوتیوب و تغییر سیاست های آن بر درآمد یوتیوبرهای ایرانی

بروزرسانی جدید یوتیوب در ماه های اخیر، موجی از نگرانی را در میان تولیدکنندگان محتوای فارسی زبان ایجاد کرده است. بسیاری از یوتیوبرهای ایرانی از کاهش ناگهانی و محسوس درآمد دلاری خود خبر می دهند؛ کاهشی که به گفته آن ها، تنها به نوسانات بازار تبلیغات یا افت بازدید مربوط نمی شود، بلکه مستقیماً به سیاست های جدید گوگل در شناسایی موقعیت جغرافیایی کاربران گره خورده است. اما دقیقاً چه اتفاقی افتاده و چرا این بروزرسانی، یوتیوب پریمیوم فارسی را وارد فاز جدیدی از بحران کرده است؟

شناسایی کاربران ایرانی؛ سیاستی قدیمی با اجرای سخت گیرانه تر

گوگل سال هاست که محدودیت هایی برای کاربران و ناشران ایرانی اعمال می کند، اما آنچه در آپدیت جدید یوتیوب دیده می شود، دقت و سخت گیری بی سابقه در تشخیص موقعیت جغرافیایی و IP است. در گذشته، بسیاری از کانال های فارسی با استفاده از تنظیمات خاص، شبکه های واسط یا تغییر لوکیشن حساب، توانسته بودند این محدودیت ها را تا حدی دور بزنند؛ اما حالا به نظر می رسد این مسیرها یکی یکی بسته می شوند.

کاهش درآمد یوتیوبرهای ایرانی با عدد و تجربه واقعی

چه اتفاقی برای یوتیوب فارسی افتاده؟ گزارش های غیررسمی از سوی یوتیوبرهای فعال نشان می دهد که درآمد برخی کانال ها بین ۳۰ تا حتی ۷۰ درصد کاهش داشته است. نکته مهم اینجاست که این افت درآمد، الزاماً با کاهش بازدید همراه نبوده و در بسیاری موارد، RPM و CPM تبلیغات به شکل ناگهانی پایین آمده است؛ نشانه ای واضح از محدود شدن دسترسی به تبلیغات باکیفیت و بین المللی.

پایان گلدن تایم تبلیغات و سهمی که یوتیوب فارسی از دست داد

پایان سال میلادی، همیشه طلایی ترین بازه تبلیغاتی یوتیوب محسوب می شود. برندها بودجه های سنگین تری وارد پلتفرم می کنند و یوتیوبرها بیشترین درآمد سالانه خود را تجربه می کنند. اما امسال برای بسیاری از یوتیوبرهای ایرانی، این فرصت به کابوس تبدیل شد؛ چرا که دقیقاً همزمان با افزایش بودجه تبلیغاتی جهانی، سهم کانال های فارسی کاهش یافت یا عملاً حذف شد.

گوگل چگونه موقعیت جغرافیایی کاربران ایرانی را تشخیص می دهد؟

بر اساس تحلیل کارشناسان حوزه دیجیتال، گوگل دیگر تنها به IP اکتفا نمی کند. ترکیبی از داده ها مانند:

• رفتار کاربر و زبان محتوا

• الگوی پرداخت و حساب های بانکی

• اطلاعات دستگاه و سیستم عامل

• لوکیشن مخاطبان کانال

باعث می شود حتی در صورت استفاده از VPN، هویت جغرافیایی ایرانی شناسایی شود. این همان نقطه ای است که بسیاری از یوتیوبرها را غافلگیر کرده است.

تشخیص پله پله کاربران ایرانی؛ پروژه ای که از یک سال قبل شروع شد

بررسی روند تغییرات نشان می دهد این اتفاق ناگهانی نیست. از حدود یک سال گذشته، نشانه هایی از کاهش تدریجی درآمد کانال های فارسی دیده می شد؛ اما بروزرسانی جدید، این فرآیند را وارد فاز اجرایی و گسترده کرده است. به عبارت دیگر، آنچه امروز می بینیم، نتیجه یک پروژه تدریجی است نه یک تصمیم لحظه ای.

مهاجرت یا ماندن؛ دوراهی سخت یوتیوبرهای ایرانی

در شرایط فعلی، یوتیوبرهای ایرانی با یک انتخاب دشوار روبه رو هستند: ادامه فعالیت با درآمد کمتر و تمرکز بر اسپانسرهای مستقیم یا مهاجرت، تغییر هویت کانال و تولید محتوای غیرفارسی. هیچ کدام از این مسیرها ساده نیست و هر دو، هزینه های سنگین مالی و روانی به همراه دارند.

آیا سیاست های جدید گوگل به آزادسازی یوتیوب نزدیک ترمان می کند؟

برخی تحلیلگران معتقدند فشار اقتصادی بر یوتیوب فارسی، ممکن است بهانه ای برای باز شدن دوباره بحث اینترنت آزاد و رفع محدودیت ها باشد. هرچند این سناریو هنوز در حد گمانه زنی است، اما واقعیت این است که ادامه این وضعیت، ضربه مستقیمی به اقتصاد تولید محتوا در ایران وارد می کند.

اینترنت آزاد؛ تنها راه نجات یوتیوب فارسی؟

در نهایت، بسیاری از فعالان این حوزه معتقدند که بدون دسترسی پایدار، شفاف و بدون محدودیت به اینترنت جهانی، آینده یوتیوب فارسی با ابهام جدی روبه رو خواهد بود. آپدیت جدید یوتیوب شاید فقط یک بروزرسانی فنی به نظر برسد، اما برای یوتیوبرهای ایرانی، زنگ خطر بزرگی است که نشان می دهد قواعد بازی به طور جدی در حال تغییر است.